bilboard_900x200

Miasto Dębica


Miasto Dębica – województwo podkarpackie, siedziba powiatu dębickiego, położone nad rzeką Wisłoką, na północnym skraju Pogórza Strzyżowskiego. Przed 1945 rokiem Dębica należała do województwa krakowskiego, po zakończeniu II wojny światowej weszła w skład nowo utworzonego województwa rzeszowskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnowskiego. Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłowym Podkarpacia, znane m.in. z fabryki opon czy rowerów Arkus.


Informacje statystyczne:

– Ludność (2010) – 46 689 mieszkańców, z gminą Dębica stanowi zespół miejski, składający się z blisko 75 tys. mieszkańców
– Powierzchnia – 34,14 km² (co stanowi 4,34% pow. powiatu)
– Dochód na mieszkańca – 1321,04 zł (dane za rok 2002)


Osiedla:

Os. Budzisz
Os. Centrum
Os. Gawrzyłowa
Os. Kawęczyn
Os. Kępa
Os. Rzeszowska Północ
Os. Rzeszowska Południe
Os. Krakowska Północ
Os. Krakowska Południe
Os. Mickiewicza
Os. Słoneczne (ok. 9 000)
Os. Świętosława
Os. Wolica I
Os. Wolica II
Os. Wolica III
Os. Jana Matejki


Zabytki w Dębicy:

– Kościół Farny pw. św. Jadwigi w Dębicy (z XV w.)
– Synagoga Nowomiejska (z drugiej połowy XVIII w.)
– Kaplica grobowa Raczyńskich (z końca XVIII w.)
– Plac Gryfitów wraz z Figurą Matki Boskiej Niepokalanej (z początków XIX w.)
– Dwór na Wolicy (z drugiej połowy XIX w.)
– Budynek I Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Władysława Jagiełły (koniec XIX w./początek XX w.)
– Kościół klasztorny Sióstr Służebniczek Dębickich pw. Matki Boskiej Anielskiej (wzniesiony w 1932 r. neorenesans).
– Wewnątrz najcenniejszy jest posąg NMP Niepokalanie Poczętej z początków XX w.
– Kaplica obok kościoła pw. Matki Boskiej Anielskiej (zbudowana w 1882 r. z fundacji Raczyńskich dla klasztoru s.s. Służebniczek. W latach 1932-54 była kaplicą mszalną i przedpogrzebową. W roku 1934 została przejęta przez władze świeckie. Odzyskana w 1951 roku, a odrestaurowana w 2001 roku)
– Stary Cmentarz – znajdują się na nim zabytkowe grobowce z XIX oraz XX w.
– Cmentarz wojskowy założony podczas I wojny światowej
– Kirkut – jedna z niewielu pamiątek po dębickich Żydach


Hotele, motele, noclegi:

Lord – ul. Leśna 36
Willa Wiluszówka – ul. Rzeszowska 56
Zaułek – ul. Kraszewskiego 11
Hotel Gold – ul. Sportowa 22
Exclusive – ul. Krakowska 74
Grand – Chotowa
Dworek – ul. Kościuszki 36
Zajazd Parkosz – Parkosz 20 A
Dwór na Wolicy – ul. Leśna 183
Motel MALIBU – Brzeźnica 18 A
Agroturystyka Latoszyn, Latoszyn
O. W.-S. „Straszęcin-Borowiec” – Straszęcin


Główne instytucje kulturalne:

– Muzeum Regionalne w Dębicy
– Galeria Miejskiego Ośrodka Kultury
– Dom Kultury „Mors”
– Dom Kultury „Śnieżka”
– Dom Kultury Firmy Oponiarskiej „Dębica”
– Dom Kultury „Emka”
– Dom Jana Pawła II
– Dom Seniora


Kina:

– Kino „Śnieżka”
– Kino „Kosmos”


Biblioteki:

– Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Rzeszowie – Filia w Dębicy
– Miejska Biblioteka Publiczna (z kilkoma filiami na terenie miasta) Strona internetowa Biblioteki
– Biblioteka Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Dębickiej
– Biblioteka przy Parafii pw. Miłosierdzia Bożego
– Biblioteka przy Parafii pw. Matki Bożej Anielskiej


Ważne cykliczne wydarzenia kulturalne

– Ogólnopolski Festiwal Piosenki Religijnej i Patriotycznej „Polonia Semper Fidelis”
– Festiwal Zespołów Dziecięcych i Młodzieżowych „O Laur Rzecha”
– Ogólnopolski Turniej Tańca Towarzyskiego o Puchar Burmistrza Miasta „Złota Para”


Obiekty kultu:

Katolicyzm

– Dom Generalny Sióstr Służebniczek Dębickich, (ul. bł. E. Bojanowskiego)
– Sanktuarium Narodzenia NMP w Dębicy-Zawadzie, (Zawada 147)
– Kościół Farny pw. św. Jadwigi w Dębicy[4]
– Kościół Miłosierdzia Bożego w Dębicy, (ul. Mickiewicza 2)
– Kościół Ducha Świętego w Dębicy (ul. Krakowska)
– Kościół pw. św. Krzyża w Dębicy (ul. 3 Maja 1)
– Kościół Matki Bożej Anielskiej w Dębicy (ul. Chopina 2)
– Kościół Najświętszego Serca Jezusowego w Dębicy (ul. Orla 47)
– Polski Narodowy Katolicki Kościół w RP diaspora w Dębicy[5]

Protestantyzm

– Kaplica Zboru Kościoła Zielonoświątkowego „Betel” (ul. Bojanowskiego 11)

Inne

– Sala Królestwa Świadków Jehowy (ul. Jana Pawła II 9), z której korzysta miejscowy zbór.


Przemysł

Dębica jest jednym z najważniejszych ośrodków przemysłowych Polski południowo-wschodniej. W samym mieście i jego najbliższych okolicach mocno rozwinięty jest przemysł gumowy oraz chemiczny (m.in.: Firma Oponiarska „Dębica” S.A., Tikkurilla Beckers-Polifarb Dębica, Fabryka Farb i Lakierów „Śnieżka”) oraz spożywczy (Zakłady Mięsne Dębica, Iglomeat-Sokołów, Animex Południe, Olimp Laboratories). Dość prężnie rozwija się również branża transportowa (Omega Pilzno) oraz produkcji materiałów budowlanych (m.in.: Igloobud, Zakład Obróbki Marmuru „Jabo – Marmi”). W mieście siedzibę ma znany producent rowerów Arkus – Romet Group. Ponadto na terenie miasta funkcjonuje Obszar Przemysłowy Specjalnej Strefy Ekonomicznej „Euro Park” Mielec. Dębica została uhonorowana tytułami „Gmina Fair Play” 2004, 2005 i 2006 – Certyfikowana Lokalizacja Inwestycji, przyznawanymi przez Fundację „Instytut Badań nad Demokracją i Przedsiębiorstwem Prywatnym”.


Handel

Znaczną część miejskiej gospodarki stanowi sektor handlowy. W Dębicy funkcjonują: dwa hipermarkety (Carrefour, Kaufland), dwie galerie handlowe („Raj”, „Galeria Dębicka”) oraz kilka innych sklepów sieci handlowych (m.in. Biedronka (3), Delikatesy Centrum (2), Lidl, Społem (6), Tesco) oraz markety budowlane NOMI, Majster, Merkury Market . Oraz Avans, MediaExpert, RTV Euro AGD.


Komunikacja Miejska

W mieście istnieje dosyć dobrze rozwinięta sieć komunikacji miejskiej, obejmująca 4 linii miejskich i 5 podmiejskich. MKS Dębica jest pierwszym w kraju przewoźnikiem miejskim, którego wszystkie autobusy napędzane są gazem (LPG i CNG). W latach 90. XX wieku tabor przedsiębiorstwa stanowiły głównie stare autobusy Jelcz PR110 oraz Autosan H9-35. W 2009 roku większość taboru stanowiły autobusy Jelcz 120M oraz niskopodłogowe: Jelcz M121, Neoplan N4011NF i Mercedes O405NK.

Komunikację międzymiastową i podmiejską zapewnia przedsiębiorstwo PKS Dębica oraz firmy prywatne. Miasto posiada bezpośrednie połączenia PKS z Warszawą, Rzeszowem, Lublinem, Przemyślem, Krakowem, Cieszynem, Krosnem, Łodzią, Ropczycami, Strzyżowem, Mielcem i in.


Trolejbusy

W latach 1988-1990 w Dębicy, jako jednym z nielicznych polskich miast, kursowały trolejbusy. Właścicielem linii był kombinat Igloopol, a wraz z upadkiem firmy linie trolejbusowe zostały zlikwidowane. Pojazdy zostały sprzedane do innych miast (Tychy, Lublin, Słupsk).


Sport:

– Wisłoka Dębica – jeden z najstarszych klubów powstałych na ziemiach polskich, powstał w 1908 roku. Klub mistrzów olimpijskich, świata i Europy w zapasach w stylu klasycznym.
– Igloopol Dębica – klub reprezentantów Polski w piłce nożnej i boksie (dwukrotny drużynowy Mistrz Polski). W latach 1990-1992 drużyna piłkarska występowała w Ekstraklasie.
– UKS MORS Dębica – sekcja łyżwiarstwa figurowego
– MKS Dębica – międzyszkolny klub sportowy
– Pino Dębica – sportowy klub bilardowy
– MKP Bobry Dębica – międzyszkolny klub pływacki
– Mukla Dębica – Międzyszkolny Uczniowski Klub Lekkiej Atletyki
– Dębicki Klub Kyokushin Karate
– UKS Dębica – sekcja hokeja na lodzie
– UKS Gryfek Dębica – sekcja judo i tenisa stołowego
– Orbitek Straszęcin – badminton
– Klub Jeździecki „MILTON”
– Klub turystyki konnej – azyl dla koni „Brzozowe ranczo”
– Automobilklub Stomil w Dębicy
– BPT Dębica – Dębickie Centrum Rowerowe
– Stowarzyszenie Speleoklub Beskidzki – klub miłośników jaskiń
– ROMET Weltour Dębica- klub kolarski
– DK Dębica – brydż sportowy
– Greinplast Dębica – brydż sportowy


Obiekty sportowe:

– Stadion Miejski(należący kiedyś do KS Wisłoka (ul. Parkowa))
– Stadion Miejski im. 70 Rocznicy Odzyskania Niepodległości, wybudowany w 1988 roku na potrzeby LKS Igloopol (ul. Piłsudskiego)
– Stadion Miejski przy ul. Ratuszowej (stadion na terenie byłej jednostki wojskowej)
– Stadion Międzyszkolnego Klubu Sportowego (ul. Rzeszowska)
– Basen kryty 50 metrowy (ul. Sportowa)
– Lodowisko kryte (ul. Sportowa)
– Hala Sportowa MOSiR (dawny Dom Sportu „Igloopol”) (ul. Sportowa)
– Hala Sportowa KS Wisłoka (obecnie właścicielem hali jest Starostwo Powiatowe) (ul. I.Lisa)
– Wyciąg narciarski STOBIERNA
– Klub Bilardowy PINO (ul. Głowackiego)
– Ośrodek Przygotowań Piłkarskich im. Kazimierza Górskiego (Straszęcin k. Dębicy)
– Korty tenisowe(ul.Sportowa i ul. Ratuszowa)
– Aquapark
– Ranczo „Hucułek” ul. Wiejska 10a


Szkoły wyższe:

– Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie – Zamiejscowy Wydział Rozwoju Regionalnego w Dębicy
– Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie – Centrum Edukacyjne w Dębicy
– Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Dębicy
– Europejska Szkoła Nowych Technologii


Szkoły średnie:

– I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Władysława Jagiełły
– II Liceum Ogólnokształcące im. ks. Jana Twardowskiego w Dębicy
– Zespół Szkół nr 2 im. Eugeniusza Kwiatkowskiego
— III Liceum Ogólnokształcące
— II Liceum Profilowane
— Technikum nr 2
– Zespół Szkół Ekonomicznych im. Janusza Korczaka
– Zespół Szkół Zawodowych nr 1 im. Jana Pawła II
– Zespół Szkół Zawodowych nr 4 im. Mikołaja Kopernika
– Centrum Kształcenia Praktycznego w Dębicy
– Zespół Szkół Zawodowych w Pustkowie Osiedlu k. Dębicy


Szkoły gimnazjalne:

– Miejskie Gimnazjum nr 1 im. Adama Mickiewicza
– Miejskie Gimnazjum nr 2 im. Mikołaja Kopernika
– Miejskie Gimnazjum nr 3 im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego (wchodząca w skład Zespołu Szkół nr 1)
– Miejskie Gimnazjum nr 4
– Gimnazjum Specjalne nr 6 (wchodzące w skład Zespołu Szkół Specjalnych)


Szkoły podstawowe:

– Szkoła Podstawowa nr 2 im. Królowej Jadwigi
– Szkoła Podstawowa nr 3 im. gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego
– Szkoła Podstawowa nr 5 (wchodząca w skład Zespołu Szkół nr 1)
– Szkoła Podstawowa nr 7 Specjalna (wchodząca w skład Zespołu Szkół Specjalnych)
– Szkoła Podstawowa nr 8 im. Jana Pawła II
– Szkoła Podstawowa nr 9 im. Dębickich Saperów
– Szkoła Podstawowa nr 10
– Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 11 im. 5 Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej
– Szkoła Podstawowa nr 12 im. Armii Krajowej


Szkoły artystyczne:

– Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Krzysztofa Pendereckiego


Szkoły policealne:

– Policealne Studium Zawodowe w Dębicy Stowarzyszenia Promocji Przedsiębiorczości w Rzeszowie
– Niepubliczne Policealne Studium Pracowników Ochrony
– Niepubliczne Policealne Studium Służb Społecznych
– Europejska Szkoła Nowych Technologii i Turystyki w Dębicy


Znani Dębiczanie i osoby związane z Dębicą

Aktorzy, wokaliści, osoby związane z mediami

– Mariusz Kiljan – polski aktor teatralny, telewizyjny i filmowy
– Tadeusz Łomnicki – aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny, pedagog
– Paweł Ciołkosz – polski aktor teatralny, telewizyjny i filmowy
– Mirosław Kropielnicki – aktor teatralny, lektor reklam, prowadzący
– Teresa Orlowski – aktorka i producentka filmowa
– Krzysztof Penderecki – współczesny kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny
– Mateusz Borek – komentator sportowy
– Anna Augustynowicz – reżyser, absolwentka teatrologii na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz wydziału reżyserii dramatu Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie, obecnie dyrektor Teatru Współczesnego w Szczecinie

Politycy

– Edward Bernard Raczyński – był dyplomatą, politykiem i pisarzem, prezydent RP na Uchodźstwie w latach 1979-1986.
– Edward Brzostowski – polityk, przedsiębiorca i działacz sportowy

Sportowcy

– Kazimierz Lipień – zapaśnik w stylu klasycznym, medalista olimpijski Gold medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg
– Józef Lipień – zapaśnik w stylu klasycznym, medalista olimpijski Silver medal with cup.svg
– Andrzej Skrzydlewski – zapaśnik w stylu klasycznym, medalista olimpijski Bronze medal with cup.svg
– Aleksander Kłak – piłkarz, medalista olimpijski z Barcelony Silver medal with cup.svg
– Leszek Pisz – piłkarz, czternastokrotny reprezentant kraju
– Tomasz Puzon – karateka, Międzynarodowy Mistrz Ameryk Karate Kyokushin
– Seweryn Gancarczyk – piłkarz
– Paweł Wolak – bokser
– Elżbieta Skowrońska – siatkarka
– Jacek Zieliński – piłkarz i trener, 60-krotny reprezentant kraju, uczestniczył w mistrzostwach świata w 2002 roku w Korei i Japonii
– Waldemar Piątek – piłkarz (Lech Poznań)
– Maciej Wisławski – pilot rajdowy, w latach 70. członek Automobilklubu Stomil w Dębicy

Znani Dębiczanie i osoby związane z Dębicą

– Waleria Szalay-Groele – polska powieściopisarka, pedagog, reportażystka
– Leszek Starkel – geograf i geolog
– Władysław Strumski – należał do najwybitniejszych żołnierzy dębickiej Armii Krajowej
– Wilhelm Mach – prozaik, eseista i krytyk literacki
– Stanisław Waltoś – prawnik, specjalista w zakresie historii prawa i postępowania karnego
– Jerzy Żuławski – pisarz, poeta i dramaturg (grób na cmentarzu wojskowym)
– Józef Buszko
– Wojciech Kawiński
– Katarzyna Biel-Gajgał – reprezentantka Polski w siatkówce, barwy klubowe BKS Stal Bielsko-Biała (piłka siatkowa)
– Rafał Buszek – siatkarz, reprezentant Polski
– Jan Wiktor – pisarz, publicysta, dziennikarz, działacz ludowy
– Michał Affanasowicz
– Andrzej Kramarz
– Ireneusz Socha
– Paweł Adamek – muzyk, dyrygent, animator życia kulturalnego, pomysłodawca i organizator spektakli operowych
– Walerian Orłowski – porucznik piechoty Cesarskiej i Królewskiej Armii, major Wojska Polskiego, pośmiertnie awansowany do stopnia podpułkownika
– Ryszard Siwiec – filozof i żołnierz AK dokonał samospalenia na stołecznym Stadionie Dziesięciolecia w czasie Centralnych Dożynek