bilboard_900x200

Adam Lazarowicz

Adam Lazarowicz ps. ”Klamra” Urodził się 14 października 1902 roku w Berezowicy Małej koło Zbaraża. W 1919 roku, jako ochotnik, uczestniczy w walkach polsko-ukraińskich i wojnie z bolszewikami. W 1931 ukończył kurs podchorążych piechoty. Z dniem 1 września 1931 mianowany został podporucznikiem rezerwy piechoty. W 1934 posiadał przydział mobilizacyjny do 20 Pułku Piechoty Ziemi Krakowskiej. W 1936 otrzymał awans do stopnia porucznika. Z powodu choroby został zwolniony z wojska.

Studiował Na politechnice Lwowskiej oraz historię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Pracował jako nauczyciel i kierownik w podkrakowskich szkołach. Był kierownikiem szkoły w Gumniskach. Szkoła w Gumniskach nosi dziś Jego imię.

W 1939 roku na ochotnika wstąpił do Wojska Polskiego. Podczas kampanii wrześniowej 1939 zmobilizowany i wyznaczony na stanowisko ostatniego komendanta miasta Dębica. W październiku 1939 wrócił do Gumnisk koło Dębicy, gdzie ponownie objął funkcję kierownika szkoły. Jednocześnie zaangażował się w działalność konspiracyjną w ramach Służby Zwycięstwu Polski, a następnie Związku Walki Zbrojnej. W 1940 został komendantem placówki, a następnie Obwodu Dębica ZWZ-AK; stał na jego czele aż do wiosny 1944. W tym czasie dokonał znacznej jego rozbudowy. Przeniósł komendę Obwodu z miasta na wieś, do Gumnisk. Komendy tej Niemcom do zakończenia wojny nie udało się wykryć.

Powołał 10 nowych placówek ZWZ na terenie powiatu, m.in. w Dębicy o krypt. „Działo”, w Pilznie – „Pocisk”, w Ropczycach – „Ropa” i „Rakieta” oraz inne w różnych miejscowościach. Obwód Dębica pod jego komendą osiągnął najwyższy poziom organizacyjny, wyszkolenia i gotowości bojowej z wszystkich obwodów Inspektoratu Rzeszowskiego AK. W 1943 r. dostał awans do stopnia kapitana, a rok później – majora. Jego największym sukcesem był współudział w rozpracowaniu niemieckiej broni rakietowej V-2 na poligonie doświadczalnym w rejonie miejscowości Blizna koło Dębicy.

Wiosną 1944 r. objął funkcję zastępcy inspektora Inspektoratu Rzeszów AK. W czasie akcji „Burza” dowodził 5 Pułkiem Strzelców Konnych AK, liczącym ok. 1200 ludzi. Za pomoc wojskom sowieckim otrzymał Order Czerwonej Gwiazdy, ale go nie przyjął. Po rozwiązaniu AK w 1945 roku – kierował Okręgiem Rzeszowskim, a następnie Okręgiem Wrocławskim WiN.

W lutym 1945 przybył do Rzeszowa, gdzie został kierownikiem Okręgu Rzeszowskiego WiN, a następnie Okręgu Wrocławskiego. W grudniu 1946 został mianowany zastępcą Prezesa IV Zarządu Głównego WiN ppłk. Łukasza Cieplińskiego ps. „Ostrowski”, „Bogdan”, „Ludwik”, „Pług”. Został aresztowany przez bezpiekę 5 grudnia 1947 roku w Żninie (dzisiejsze Województwo Kujawsko-Pomorskie). Początkowo przesłuchiwany przez UB w Poznaniu, potem w Warszawie przy ul. Koszykowej i na Mokotowie. Po brutalnym śledztwie – prowadzonym pod nadzorem służb sowieckich – 14 grudnia 1950 roku Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go na czterokrotną karę śmierci i 33 lata pozbawienia wolności.

Zamordowany strzałem w tył głowy (tzw. strzał katyński) 1 marca 1951 roku w więzieniu mokotowskim.

Został pośmiertnie zrehabilitowany 17 września 1992 roku wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego, który unieważnił wyrok komunistycznego sądu.

1 marca 2010 r., wraz z trójką innych „Żołnierzy Wyklętych” straconych tego samego dnia co on, Józefem Batorym, Franciszkiem Błażejem i Mieczysławem Kawalcem, został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

W dniu 1 marca 2013 r. z okazji obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych Minister Obrony Narodowej Tomasz Siemoniak awansował go pośmiertnie do stopnia podpułkownika.